8 ปีแห่งความหวัง: กฎหมายอากาศสะอาดฉบับประชาชน จุดเริ่มต้นของสังคมที่หายใจได้
24 ตุลาคม 2568
Business Leader / กองบรรณาธิการ THE LEADERS
ตลอด 8 ปีแห่งการผลักดัน “กฎหมายอากาศสะอาดฉบับประชาชน” ความฝันเล็ก ๆ ของกลุ่มนักวิชาการ ภาคประชาชน และเครือข่ายด้านสุขภาพ ได้ค่อย ๆ เติบโตจากการรวมตัวของคนไม่กี่คน จนกลายเป็น ความหวังของผู้คนทั้งประเทศ ที่ต้องการอากาศที่หายใจได้อย่างปลอดภัย
เส้นทางของ พ.ร.บ.อากาศสะอาดฯ เริ่มต้นตั้งแต่ กุมภาพันธ์ 2561 จากการรวมตัวกันของกลุ่มนักวิชาการและภาคประชาชน ก่อนจะพัฒนาเป็นข้อเสนอเชิงนโยบาย ชุดผลงานวิชาการ และหนังสือสีต่าง ๆ ทั้ง White Paper, Blue Paper และ Green Paper เพื่อนำเสนอข้อมูลอย่างเป็นระบบ จนพัฒนาสู่ ร่างกฎหมายเพื่อประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม และได้รับการผลักดันสู่สภาผู้แทนราษฎรในปี 2568–2567
อย่างไรก็ตาม แม้ความพยายามจะเดินทางไกลมาถึง “ร่างกฎหมาย” แต่ วันนี้ พ.ร.บ.อากาศสะอาดฯ ยังไม่ใช่คำตอบสุดท้าย
กฎหมายไม่ใช่จุดสิ้นสุด แต่เป็นเพียงจุดเริ่มต้น
สมาคมเครือข่ายอากาศสะอาดเพื่อสุขภาพ ระบุว่า การแก้ปัญหามลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะ PM2.5 ไม่สามารถพึ่งพา “กฎหมาย” เพียงฉบับเดียวได้ การเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงยังต้องอาศัยหลายพลังร่วมกัน ได้แก่
-
ท่าทีและความจริงใจทางการเมือง
-
ข้อเรียกร้องจากประชาชน
-
หลักฐานเชิงวิชาการจากสถาบันการศึกษา
-
ข้อมูลโปร่งใสจากภาคธุรกิจและเอกชน
-
พลังเครือข่ายที่ทำงานร่วมกันในทิศทางเดียว
สมาคมฯ จึงประกาศเป้าหมายสำคัญในการเป็น “พื้นที่รวมพลังของพลเมืองตื่นรู้” ไม่ใช่เพียง กลุ่มเรียกร้อง แต่เป็น กลุ่มลงมือทำ ร่วมเรียนรู้ ร่วมสร้างความเปลี่ยนแปลง และเฝ้าระวังนโยบายในระยะยาว
Timeline — 8 ปี กฎหมายอากาศสะอาดของประชาชน
|
ก.พ. 2561 |
ก่อตั้งเครือข่ายอากาศสะอาด |
เริ่มรวมตัวนักวิชาการ–ภาคประชาชน วางโจทย์ปัญหาอากาศ |
|
พ.ค. 2562 |
Clean Air White Paper |
เสนอข้อเท็จจริงและข้อเรียกร้องสาธารณะครั้งแรก |
|
มี.ค. 2563 |
Clean Air Blue Paper |
ทำข้อเสนอเชิงนโยบายด้านหมอกควันและ PM2.5 |
|
ส.ค. 2563 |
ร่าง พ.ร.บ. ฉบับประชาชน ครั้งแรก |
20 ส.ส. เห็นชอบร่วมผลักดัน |
|
ธ.ค. 2563 |
คู่มือฝุ่น PM2.5 |
ทำงานร่วมกับกระทรวงสาธารณสุข สื่อสารสู่ประชาชน |
|
21 ม.ค. 2565 |
ลงพื้นที่ผลักดันทั่วประเทศ |
เปิดเวทีรับฟังเสียงประชาชน 25,000 รายชื่อ |
|
ต.ค. 2565 |
Clean Air Green Paper |
เสนอโมเดลนโยบายจัดการอากาศอย่างเป็นระบบ |
|
17 ม.ค. 2567 |
ยื่นรวม 7 ร่าง พ.ร.บ. ต่อสภา |
ผลักดันให้เป็น “วาระแห่งชาติ” |
|
21 ต.ค. 2568 |
ร่าง พ.ร.บ. ฉบับสมบูรณ์ (2 ฉบับ) |
สสส. และเครือข่ายยื่นเข้าสู่สภา |
“สังคมที่หายใจได้” เริ่มได้แม้กฎหมายยังไม่เสร็จ
สมาคมฯ ย้ำว่า การมี พ.ร.บ.อากาศสะอาด คือ ก้าวสำคัญ แต่ไม่ใช่ ก้าวสุดท้าย แม้วันหนึ่งกฎหมายจะประกาศใช้ การทำงานก็จะต้องดำเนินต่อไป เพื่อผลักดันให้เกิด
-
ระบบจัดการมลพิษที่มีประสิทธิภาพ
-
มาตรฐานอากาศที่ปลอดภัยตามหลักสากล
-
การเปิดเผยข้อมูลคุณภาพอากาศอย่างโปร่งใส
-
มาตรการเชิงป้องกันมากกว่าแก้ปัญหาปลายเหตุ
“พ.ร.บ. ไม่ใช่เส้นชัย แต่มันคือจุดเริ่มต้นของสังคมที่หายใจด้วยความหวังเดียวกัน”
